SİVAS VİLAYETİ SALNAMELERİNDE
LÂDİK
Bir senelik hadiseleri göstermek üzere tertip olunan
eserler hakkında kullanılan bir tabirdir. Sene, yıl demek olan “Sal”
ile mektup, kitap manasına gelen “name” kelimelerinden mürekkep
olan bu tabirin tam karşılığı “yıllık”tır.
Salnameler hususi olduğu gibi resmi olarak ta yayınlanmıştır.
Resmi salnamelerde memleketin teşkilatı gösterilmekte,
siyasi ve iktisadi hayat hakkında genel bilgiler verilmektedir. Osmanlı
Devleti, ilk resmi salnameyi 1263 (Miladi 1847) yılında yayınlamıştır. İlk
senelerde yüz küçük sayfayı aşmayan salnameler, sonraları iki üç yüz , en
nihayet yedi sekiz yüz sayfayı bulmuş ve 1328 (Miladi 1912) yılına kadar
da muntazaman yayınlanmıştır.
Devlet tarafından yayınlanan bu umumi salnamelerde devletin
resmi teşkilatı; merkezdeki tüm resmi görevlilerin, taşrada vilayet ve
sancaklardaki görevlilerin makam ve isimleri, tayin tarihleri, rütbeleri
ve nişanları gösterilmiştir. Ayrıca birtakım takvim bilgileri, Osmanlı
Devletinin kuruluşundan o ana kadar ki padişahların saltanat süreleri ve
önemli tarihi olayları içeren bilgiler de verilmektedir.
Umumi salnamelerin dışında, yine resmi mahiyette olmak
üzere nezaret ve vilayetlerde salnameler çıkarmışlardır. Her kurum
kendisinin çıkardığı salnamelerde, kurumun teşkilat yapısının yanında
alanıyla ilgili genel malumatlar vermektedir. Vilayetlerce hazırlanan
salnamelere “Vilayet Salnameleri” denilmiştir.
Vilayet salnamelerinde vilayet merkezi, sancak merkezi ve
kazalardaki resmi tüm görevliler şematik olarak isim, makam ve
rütbeleriyle gösterilmiştir. Bunlara ilaveten, vilayetin tarihi, ekonomik
ve sosyal yapısıyla ilgili genel bilgiler de verilmektedir.
Lâdik kazasının 1925 yılına kadar bağlı bulunduğu Sivas
Vilayetince de, Hicri 1287 (Miladi 1870), 1288 (Miladi 1871), 1289 (Miladi
1872), 1293 (Miladi 1876), 1298 (Miladi 1881), 1300 (Miladi 1883), 1301
(Miladi 1884), 1302 (Miladi 1885), 1304 (Miladi 1887), 1306 (Miladi 1889),
1308 (Miladi 1891), 1321 (Miladi 1903) ve 1325 (Miladi 1907)
yıllarına ait 13 adet salname yayınlanmıştır. Sivas Vilayetinin resmi
yayını olan bu salnameler incelenerek Lâdik Kazasıyla ilgili bilgiler
aşağıya çıkarılmıştır.
1287 (Miladi 1870) Yılı
Salnamesinde Lâdik
Meclis-i İdare
|
|
Reis |
Kaymakam Ahmet Efendi |
|
Azalar |
Naib Ali Rıza Efendi
Müftü Ahmet Efendi
Ali Rıza Efendi
Bedros Ağa |
|
Mal Müdürü |
Mehmet Efendi |
|
Tahrirat Katibi |
Abdullah Efendi |
Meclis-i Deavi
|
|
Reis |
Naib Efendi |
|
Azalar |
Ali Efendi
Hoca Karabet
Efrim Ağa
Nüfus Mukayyidi Efendi |
|
Katip |
Abdulhalim Efendi |
Emlak Komisyonu
|
|
Reis |
Vukuat Katibi Ahmet Efendi |
Lâdik Kazasının Nüfusu
|
|
|
Müslüman
Nüfus |
Müslüman Olmayan
Nüfus |
Köy ve Mahalleler
|
Nefs-i Lâdik
|
801 |
80 |
8 |
|
Köyler |
2401 |
700 |
67 |
|
Havza |
3690 |
862 |
62 |
|
Yekun |
6892 |
1642 |
137 |
Bazı İçtimai Bilgiler
|
|
Adet
|
İslam Mektebi
|
13 |
Talebe (Çocuk)
|
247 |
|
Cami |
46 |
|
Mescit |
53 |
|
Medrese |
2 |
|
Hatipler |
45 |
|
İmamlar |
93 |
|
Müderris |
2 |
|
Talebe-i Ulum Miktarı |
20 |
1288
(Miladi 1871) Yılı Salnamesinde Lâdik
Meclis-i İdare
|
|
Reis |
Kaymakam Mustafa Efendi |
|
Azalar |
Naib İsmail Resmi Efendi
Müftü Ahmet Efendi
Ali Rıza Efendi
Bedros Ağa
|
|
Mal Müdürü |
Mehmet Efendi |
|
Tahrirat Katibi |
Abdullah Efendi |
|
Meclis-i Deavi |
|
|
Reis |
Naib Efendi |
|
|
Azalar |
Ali Efendi
Hoce Karabet
Efrim Efendi
Nüfus Mukayyidi Efendi |
|
|
Katip |
Abdulhalim Efendi |
|
Sandık Emini |
Ali Ağa |
Emlak Komisyonu
|
|
Reis |
Vukuat Katibi Ali Efendi |
|
Azalar |
Hacı Emin Ağa
Hasan Ağa
Hacı Mustafa Ağa
Selban Ağa |
Lâdik Kazasının Nüfusu
|
|
|
Müslüman Nüfus |
Gayri Müslim Nüfus |
Köyler ve Mahalleler |
Hane ve Dükkanlar |
|
Nefs-i Lâdik |
1001 |
88 |
7 |
382 |
|
Köyleri |
2401 |
700 |
67 |
|
|
Havza |
2690 |
862 |
62 |
|
|
Yekun |
7091 |
1650 |
136 |
382 |
|
Bazı İçtimai Bilgiler |
|
Mekatib-i İslam |
13 |
|
Talebe (Çocuk) |
247 |
|
Camiler |
46 |
|
Mescitler |
52 |
|
Medrese-i İlmiye |
2 |
|
Müderris |
2 |
|
Miktar-ı Talebe-i Ulum |
20 |
|
Hatipler |
45 |
|
İmamlar |
93 |
1289(Miladi
1872) Yılı Salnamesinde Lâdik
Kaymakam:İsmail Hakkı Efendi
|
Meclis-i İdare |
Reis: Kaymakam Efendi
|
|
Tabii Azalar |
Müntehab Azalar |
|
Naib İsmail Resmi Efendi
Müftü Mehmet Hamdi Efendi
Mal Müdürü Mustafa Şükrü Efendi
Tahrirat Katibi Abdullah Azmi
Efendi |
Ali Rıza Efendi
Abdullah Vehbi Efendi
Kostantin Ağa |
|
Meclis-i Deavi |
|
Reis |
Naib Efendi |
|
Azalar |
Ahmet Nuri Efendi
Bedros Ağa
Karabet Ağa |
|
Sandık Emini |
Ahmet Hilmi Efendi |
|
Katip |
Abdullah Kemali Efendi |
Meclis-i Beledi
|
|
Reis |
Hacı Mustafa Ağa |
|
Azalar |
Hasan Efendi
Ahmet Ağa
Necip Efendi
Artin Ağa |
|
Mekatip ve Emin-i Sandık |
Abdullah Ağa |
Emlak Komisyonu
|
|
Reis |
Vukuat Katibi Said Efendi |
|
Azalar |
Hacı Mustafa Ağa
Hacı Emin Ağa
Simon Ağa |
Nüfus
Mukayyidi: Ahmet Efendi
Tapu
Katibi: Ahmet Fevzi Efendi
Lâdik Kazasının Mahalle, Köy ve Nüfusu
|
|
Mahalle |
Köy |
Müslüman nüfus |
Gayri Müslim nüfus |
Muhacirler |
Toplam |
|
7 |
140 |
6813 |
2098 |
849 |
9760 |
|
Bazı İçtimai Bilgiler |
|
|
Adet
|
|
Mekatib-i İslam |
31 |
|
Talebe (Çocuk) |
572 |
|
Camiler |
46 |
|
Mescitler |
54 |
|
Medrese-i İlmiye |
4 |
|
Müderris |
2 |
|
Miktar-ı talebe-i ulum |
20 |
|
Hatipler |
45 |
|
İmamlar |
93 |
1298
(Miladi 1881) Yılı Salnamesinde Lâdik
Kaymakam: Ali Şevket Bey
Naib:
Mehmet Esat Efendi
Meclis-i İdare-i Kaza
|
|
Reis: Kaymakam Bey |
|
Tabii Azalar |
Müntehab Azalar |
|
Naib Efendi
Müftü Hulusi Efendi
Mal Müdürü Rahmi Efendi
Evkaf Vekili Mehmet Efendi
Tahrirat Katibi Azmi Efendi |
Hacı Süleyman Efendi
Hacı Ahmet Ağa (Nizamiye
Yüzbaşısı)
Tabur Katibi Hacı Ahmet Efendi
Zaşkova Ağa
Karebet Ağa |
|
Bidayet Mahkemesi |
|
Reis |
Naib Efendi |
|
Azalar |
Müstantık Ahmet Nuri Efendi
Başkatip Ahmet Efendi
Vekil-i Millet Bedros Ağa
Müstantık Muavini Şükrü Efendi
İkinci Katip Abdullah Efendi
İcra Mübaşiri Hacı Mustafa Efendi
Diğer İbrahim Efendi
Mahkeme-i Şeriye Katibi Ahmet
Efendi |
|
Odacı |
Ali Ağa |
Emlak Komisyonu
|
|
Reis |
Vukuat Katibi Mustafa Hamdi Efendi |
|
Azalar |
Hacı Mustafa Ağa
Hacı Emin Ağa
Hasan Ağa
Avanos Ağa |
A’şar ve Ağnam Dairesi
|
|
Memur |
İsmail Sabri Efendi |
|
Başkatip |
Mehmet Emin Efendi |
|
Anbar Emini |
Hafız Mehmet Sebati Efendi |
|
Odacı |
Seyyit Ağa |
Cemaat Meclisi
|
|
Reis |
Ahmet Nuri Efendi |
|
Azalar |
Abdullah Vehbi Efendi
Hacı Emin Ağa
Mustafa Ağa
Beraşkove Ağa
Niskolos Efendi
Keşişan Karabet Ağa
Makrebet Ağa |
Mekteb-i Rüştiye
|
|
Muallim-i Evvel: Abdurrahman Rıfat
Efendi |
|
Rika Hocası ve Bevvab: Abdullah
Efendi |
Tahsildarlar
|
|
Ser tahsildar Hacı Mehmet Akif
Efendi |
|
Süvari Arif Ağa |
|
Süvari Osman Nuri Efendi |
|
Piyade Mehmet Cemal Efendi |
Muhacir Komisyonu
|
|
Reis |
Ahmet Ağa |
|
Azalar |
Mehmet Sait Efendi
Hasan Efendi
Katip Ali Rıza Efendi |
Bazı Memurlar
|
|
Sandık Emini |
Mustafa Kemalettin Efendi |
|
Tapu Katibi |
Hacı Ahmet Efendi |
|
Nüfus Mukayyidi |
Ahmet Efendi |
|
Rüsumat Memuru |
Ali Efendi |
|
Kolcu |
Mehmet Ağa |
|
Kantarcı |
Necip Ağa |
Meclis-i Beledi
|
|
Reis |
Hacı Hilmi Efendi |
|
Azalar |
Reis-i Sani Mehmet Sait Efendi
Katip ve Emin-i Sandık Ali Rıza
Efendi
Mehmet Necip Efendi
Karabet Ağa
Agop Ağa
Odacı Hacı Ahmet Ağa |
|
Sandık sermayesi: 7.635 kuruş.
Menafi’i hususatı belediyeye
muhavveldir.
Toplam Sermayesi: 9.145 kuruş. |
Lâdik Kazasının Muhtelif Milletlerin Erkek
Nüfusu
|
|
Mahalle |
Köy |
Hane |
İslam Milleti |
Rum Milleti |
| |