a. İlköğretim

1925 yılına kadar Amasya iline bağlı sancak beylerinin mesire yeri olan Lâdik’te 15. yüzyıldan 18.yüzyıla kadar merkezde yaklaşık 11 cami ve mescit tespit edilmiştir. Osmanlı eğitim sistemine göre bu mekanların her biri aynı zamanda birer ilköğretim kurumu görevini de görmekte idi. (Abdizade H.Hüsamettin, Amasya Belediyesi Ankara, 1986 (Amasya Tarihi; cilt 1/315)

Yapılış tarihi kesin olarak tespit edilememesine rağmen 18. yüzyılda yapıldığı kabul edilen bir iptidai mektebi (ilkokul)  bulunmaktaydı. Ancak bu kurumlarda öğrencilerin devam devamsızlık cetvelleri tutulamadığı ve belli bir kayıt dönemi de ele geçirilemediği için öğrenci sayılarını belirlemek mümkün değildir.

 Ortaöğretim

1317(1899) tarihli Maarif Salnamesine   göre; Lâdik’te bir rüştiye bulunmaktadır. Söz konusu rüştiyenin personel ve öğrenci durumu şöyledir:

            I. Öğretmen                 :Tevfik Efendi

            II. Öğretmen                :Sebahattin Efendi

            III. Öğretmen               :Ahmet Şevki Efendi

            Hat Öğretmeni :Ahmet Nuri Efendi

            Öğrenci sayısı              :118

            Hizmetli                       :1

Ayrıca, bundan başka, bir de kız rüştiyesi vardır. Personel ve öğrenci sayısı hakkında yeterli bilgi bulunmamaktadır.

c. Medreseler (Yüksek öğretim)

Nüfusu yoğun olmamakla birlikte Lâdik’in medrese yönünden zengin olduğunu görmekteyiz.

2. Cumhuriyet Sonrası Eğitim:

Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında merkezde 5 öğretmen, 300 öğrencili bir erkek ilkokulu ve 3 öğretmen, 90 öğrencili bir kız ilkokulu bulunmaktadır. Ahmetaray, Karaabdal ve Aşağıgölyazı köylerinde de erkek okullarında eğitim verildiği görülmektedir.

1923-38 yılları arasında erkeklerin %25’i, kadınların %10 okur-yazar iken 1995’de bu oran %100 olmuştur. İlçeye bağlı köylerin çoğunda okul ve öğretmen vardır.

a)İlçedeki Eğitim Kurumları

(1) Okul Öncesi Eğitim:

İlçede 1 anaokulu, 5 anasınıfı vardır. Bu anasınıflarından 3’ü merkezde, 2’si ise Ahmetsaray ve Şıhlı İlköğretim Okulları bünyesindedir.

75.Yıl Ana Okulu: 1 öğretmeni ile  11 öğrencisine müstakil müdürlük olarak Halk Eğitimi Merkez Müdürlüğü binasında eğitim-öğretim faaliyetini sürdürmektedir. Bina ve eleman yetersizliği nedeni ile, okulöncesi eğitim çağındaki öğrencilerden 21’i Atatürk İlköğretim Okulu ana sınıfında, 14 öğrenci 100.Yıl İlköğretim  Okulu ana sınıfında ve 12 öğrenci Tayyar Mehmet Paşa İlköğretim  Okulu ana sınıfında eğitim öğretim görmektedir.

(2)İlköğretim Okulları

Atatürk İlköğretim Okulu

İlk olarak 1938 yılında “Merkez İlkokulu” olarak açılmışken, 1981 yılında “Atatürk İlkokulu” ve 1992’de de “Atatürk İlköğretim Okulu” adını almıştır.

İki ayrı binada, 29 derslikle  tekli (normal) eğitim vermektedir. Öğrenci sayısı 1036’ dır. Bu öğrencilerden 326’sı merkeze bağlı 1 mahalle ve 18 köyden taşımalı olarak gelmektedir. Okulun 1 bilgi teknolojisi sınıfı, 1 resim atölyesi, 1 fen bilgisi laboratuvarı bulunmaktadır.

100. Yıl İlköğretim Okulu:

İlçenin ilk erkek mektebi olarak bilinen okulun ne  zaman açıldığı bilinmemektedir. 1943  depreminde yıkılmış, 1945 yılında  yeniden yaptırılmıştır.

1965 yılından 1981 yılına kadar “Akdağ İlkokulu”, 1981’de “100. Yıl İlkokulu”, 1997-1998 öğretim yılında ise “100. Yıl İlköğretim Okulu” adını almıştır.

12 derslikli ve  406 öğrencisi ile ikili öğretim yapmaktadır. Bu öğrencilerden 288’i (23 köyden)taşımalı eğitim kapsamındadır. Okulun 1 bilgi teknolojisi sınıfı bulunmaktadır.

Tayyar Mehmet Paşa   İlköğretim Okulu

T.M.P İlköğretim Okulu, adını ilçenin yetiştirdiği ünlü devlet adamından almıştır. 9 derslikli olup, 289 öğrenci ile ikili öğretim yapmaktadır.Bu öğrencilerden 117’si merkeze bağlı 7 köyden, taşımalı sistemle eğitim öğretim görmektedir.

(3).Ortaöğretim

Lâdik Akpınar Anadolu Öğretmen Lisesi:

Okul adını  arazisinden çıkan kaynak suyundan ve arsasını bağışlayan kişinin soyadından almıştır.

1940 yılında “Köy Enstitüsü” olarak açılan okul, ilk  4 yılda 917 öğrencisini mezun etmiş, sonraki yıllarda ise eğitim-öğretim süresi kademeli olarak 5, 6 ve 7 yıla çıkarılmıştır.

1953-54 Öğretim Yılında “Köy Enstitüsü” statüsü sona erdirilerek  “İlk Öğretmen Okulu” yapılmış,  16 yıl boyunca 3672 öğrencisini  eğitim ordusuna katmıştır.

1970-71 Öğretim Yılında lise kısmı 4 yıla çıkartılarak “7 Yıllık Meslek Lisesi” statüsüne geçirilmiş, 1974-75 öğretim yılından itibaren de “Öğretmen Lisesi”ne  dönüştürülmüştür.

1975-76 Öğretim Yılında son öğretmen mezunlarını vermiştir.

1983-84Öğretim Yılında fakültelere öğrenci yetiştiren kurum haline getirilmiştir.

“Öğretmen Lisesi” döneminde okulun verdiği mezun öğrenci sayısı 2024’tür.

1989-90 Öğretim Yılında “Anadolu Öğretmen Lisesi”ne dönüştürülen okul, hazırlık sınıfı ile birlikte lise olarak 4 yıla çıkarılmıştır. Aynı zamanda okul ülke çapında 208 Müfredat Lâboratuvar Okulundan biridir. 2001-2002 öğretim yılı dahil Anadolu Öğretmen Lisesi döneminde verdiği mezun sayısı 738’dir.

Akpınar Anadolu Öğretmen Lisesi 380 kapasiteli erkek yatılı bir okul olup, 35 öğretmeniyle  Lâdik ve çevresindeki yerleşim birimlerine hitap etmektedir. Okula en fazla öğrenci gönderen iller Amasya, Çorum, Ordu ve  Samsun’dur(.Yatılı öğrencilerin yanı sıra gündüzlü öğrencileri de bulunmaktadır.)

Eğitim-öğretim faaliyetleriyle çevresine adeta ışık saçan “Akpınar Anadolu Öğretmen Lisesi” 2002 yılında Anadolu Öğretmen Liseleri arasında yapılan bilgi ve kültür yarışmasında “Türkiye Birincisi” olmuştur.

Kuruluşundan itibaren 4000'i aşkın öğretmen ile pek çok yazar ,  ressam , müzisyen  politikacı, bilim adamı ve ordu mensubunu yetiştirmiştir.Uzun yıllar Fransa'da yaşamış ressam Hamza İNANÇ, geçmiş dönemde milletvekilliği yapmış olan Zeki ERTUGAY, Ayhan GÜREL ve Kıdemli Albay Ali Galip KÖNEÇOĞLU bu değerli şahsiyetlerden sadece birkaçıdır.

23.08.1942 tarihinde dönemin Milli Eğitim Bakanı İ. Hakkı TONGUÇ’la birlikte okulu ziyaret eden II. Cumhurbaşkanı İsmet İNONÜ, 07.12.1951’de ise Cumhurbaşkanı  Celal BAYAR tarafından ziyaret etmiştir.

Okulda bugün eğitim öğretim ve barınma amaçlı 4 bina bulunmaktadır.

İsmet İnönü’nün 1942 yılında Akpınar Köy Enstitüsü ziyaretinde okulun anı defterine yazdığı  notu

Bunlar yeni derslik binası, eski derslik binası, spor salonu ve yatakhane binasıdır.

Okulda şu anda iki binada eğitim-öğretim yapılmaktadır. Öğretim yapılan ana binada 13 derslik, 1 bilgisayar laboratuarı, 1 öğretmenler odası, 1 öğretmen çalışma odası, idare odaları bulunmaktadır. Eski binada ise, 1 bir kimya lâboratuarı, 1 biyoloji lâboratuarı, 1fizik laboratuarı, 1 öğretmen odası, 1 resim atölyesi, 1 kütüphane ve 3 derslik vardır.

Spor salonunda 400 kişi kapasiteli tribünler, voleybol ve basketbol alanları ile masa tenisi imkanları bulunmaktadır. Sosyal mekan olarak eski binanın alt katında 10 yataklı misafirhane mevcuttur.

Lâdik Çok Programlı Lisesi:

1951’de ortaokul olarak eğitim-öğretime başlamış, 1973 yılında ise lise kısmı  hizmete girmiştir.

1993-1994 öğretim yılında ortaokul kısmı kapatılmış,1994-1995 yılından itibaren “Çok Programlı Lise” statüsüne kavuşmuştur.

14 dersliği,1 bilgisayar laboratuvarı ile 544 öğrencisine genel lise, elektrik ve  muhasebe bölümlerinde eğitim-öğretim vermektedir.

Lâdik İmam-Hatip Lisesi:

1977-1978 Öğretim yılında , ilçe müftülüğünün binasında  eğitim ve öğretim vermeye başlayan okul, 1988-1989 mevcut binasına taşınmıştır.

Okulda 16 derslik, 1 bilgisayar laboratuarı, 1 kütüphane, 1 çok amaçlı salon, 1 adet çim halı saha bulunmaktadır.

Sağlık Meslek Lisesi:

1991 yılında Sağlık Bakanlığına bağlı olarak hemşire yetiştirmek amacıyla eğitim-öğretime başlamıştır. 1996 yılında ise Hemşirelik Bölümü, Tıbbi Sekreterlik şeklinde değiştirilmiştir.

Müdürü, 3 öğretmeni, 1 memuru ve 1 hizmetlisiyle Akpınar Anadolu Öğretmen Lisesi’nin eski binasında 17 öğrenciden oluşan tek sınıfıyla faaliyetini sürdürmektedir.

1 bilgisayar lâboratuvarı ve 1 daktilo lâboratuvarı bulunmaktadır.

(4).Çıraklık ve Yaygın Eğitim:

Halk Eğitimi Merkezi:

Lâdik Halk Eğitimi Merkezi  1967 yılında açılmıştır.  Merkez Müdürlüğü, bir süre merkezde bulunan bir okulda hizmet vermiştir.

1994  yılına kadar çeşitli binalarda faaliyetin yürüten merkez, 1994 yılında tip projeli hizmet binasına kavuşmuştur.

Merkezde, 8 atölye-derslik, 1 çok amaçlı salon, 1 bilgisayar laboratuarı bulunmaktadır. 

Örgün eğitimin dışında kalmış, okur-yazar olmayan kişilerin okur yazar hale getirilmeleri için kuruluşundan bu zamana kadar 270 adet okuma yazma kursu açılmış  3865 i kadın , 1350 si erkek olmak üzere 5215 vatandaş  okur-yazar hale getirilmiştir.

Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğince  yurt genelinde başlatılan Ulusal Eğitim Kampanyası çerçevesinde ilçemizde de  ciddi, geniş kapsamlı, değişik kaynakların kullanıldığı alan araştırılması yapılmıştır.Bu kampanya neticesinde aşağıdaki sonuç ve bilgilere ulaşılmıştır.

Halk Eğitimi Merkezinde, Cumhuriyet, Atatürkçülük, Trafik Güvenliği, Sağlıklı Yaşama ve İlkyardım, Anne ve Çocuk Sağlığı, Hasta Bakımı, Girişimcilik, Deprem ve Tabiî Afetlerden Korunma, Sivil Savunma vb. konularında kurs, konferans, panel, sempozyumlar düzenlenmektedir. Şu ana kadar bu faaliyetlerden 8400 kişi  faydalanmıştır.